بازخوانی مؤلفه‌های شهر اسلامی در سند گام دوم انقلاب و ارائه مدل عملیاتی برای عینیت‌بخشی به آن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران

10.22034/syssir.2025.729407
چکیده
الگوسازی شهرهای اسلامی در افق گام دوم انقلاب، مستلزم تدوین برنامه‌ای جامع و اجرای صحیح آن است. این پژوهش با روش کیفی و رویکرد توصیفی-تحلیلی، راهبردهای عملیاتی برای نیل به این آرمان را مورد کاوش قرار می‌دهد. از نگاه دینی، حیات پاکیزه (طیبه)، جامع‌ترین حالت زندگی است که در آن ابعاد مادی و معنوی در کنار یکدیگر و در قالب محیطی سالم، ایمن، عادلانه و آباد محقق می‌شود. در این مطالعه، مبانی مفهومی حیات طیبه و شهر اسلامی از منبع قرآن کریم و سنت استنباط شده و الگوهای موفق شهری در ایران مورد تحلیل تطبیقی قرار گرفته است. از جمله مهم‌ترین سیاست‌های کاربردی برای عینیت‌بخشی به این الگو می‌توان به طراحی فضاهای شهری پایدار، نهادینه‌سازی فرهنگ و اخلاق اسلامی، رشد اقتصادی توأم با پایداری و ارتقای کیفی نظام آموزشی و پرورشی اشاره نمود. همچنین، نقشآفرینی نهادهای حاکمیتی و مدنی در هم‌افزایی و اجرای طرح‌های توسعه شهری برای دستیابی به این هدف، مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. ایجاد زیرساخت‌های بهینه نظیر سیستم‌های حمل‌ونقل عمومی کارآمد و شبکه‌های آبرسانی و انرژی پایدار، همچنین توجه به رونق اقتصادی پایدار و توسعه فرصت‌های شغلی به منظور کاهش نابرابری و افزایش رفاه عمومی از دیگر محورهای مورد تأکید این تحقیق است. ارتقای آموزش و پرورش با تکیه بر ارزش‌های دینی و اخلاقی، به عنوان پایه‌ای بنیادین در تحقق جامعه نیکو (حیات طیبه) قلمداد می‌شود. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که با بازخوانی ارزش‌های اسلامی و الهام‌گیری از تجارب موفق، می‌توان به الگوی مطلوب شهر اسلامی دست یافت.

کلیدواژه‌ها