Strategic Research of the Second Step of the Islamic Revolution

حکمرانی دیجیتال و گذار به توسعه پایدار: تحلیلی جامعه‌شناختی از عاملیت انسانی و ساختارهای فناورانه حکمرانی

Document Type : Original Article

Authors

mahdi salehi 1
vahid salehi 2

1 دانش آموخته کارشناسی مهندسی معماری، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران

2 dr

https://doi.org/10.22034/syssir.2026.2093936.1027
Abstract
در عصر کنونی، حکمرانی دیجیتال به‌عنوان یک نیروی پیشران در مدیریت عمومی، فراتر از تغییرات فنی، در حال بازتعریف مناسبات قدرت و ساختارهای اجتماعی است. این مقاله با بهره‌گیری از رویکردی جامعه‌شناختی، به بررسی پیوند میان ابزارهای حکمرانی دیجیتال و شاخص‌های توسعه پایدار می‌پردازد. پرسش بنیادین پژوهش این است که چگونه فناوری‌های دیجیتال می‌توانند ضمن حفظ عدالت اجتماعی و پایداری محیط‌زیستی، به ارتقای ظرفیت‌های کنشگری شهروندان کمک کنند. یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که حکمرانی دیجیتال، در صورت استقرار بر مبنای «شفافیت نهادی» و «مشارکت مدنی»، می‌تواند با کاهش نابرابری‌های دسترسی و بهینه‌سازی مصرف منابع، کاتالیزوری برای توسعه پایدار باشد. با این حال، تحلیل‌های ساختارگرایانه هشدار می‌دهند که بدون بازنگری در «قرارداد اجتماعی دیجیتال»، این سیستم‌ها ممکن است به ابزاری برای تکنوکراسی الگوریتمی و بازتولید نابرابری‌های موجود (شکاف دیجیتال) تبدیل شوند. در نهایت، این مقاله استدلال می‌کند که تحقق توسعه پایدار در جامعه شبکه‌ای، نیازمند گذار از «حکمرانیِ نظارتی» به «حکمرانیِ توانمندساز» است که در آن، کرامت انسانی، حریم خصوصی و مشارکت دموکراتیک، ارکان اصلی توسعه محسوب می‌شوند.

Keywords

حکمرانی دیجیتال
توسعه پایدار
جامعه‌شناسی فناوری
قرارداد اجتماعی دیجیتال
عدالت دیجیتال
مشارکت مدنی

Home

Guide for Authors

Submit Manuscript

Reviewers

Contact Us