مؤلفه‌های ایران قوی در بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه صنعتی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث دانشکده علوم قرآنی، کرمانشاه، ایران

چکیده
بیانیۀ گام دوم انقلاب اسلامی از اسناد راهبردی ناظر بر افق آیندۀ انقلاب اسلامی است که مرحلۀ پیشِ‌رو را در چارچوب خودسازی، جامعه‌پردازی و تمدن‌سازی تبیین می‌کند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین مؤلفه‌های «ایران قوی» در این بیانیه، با تأکید بر مبانی قرآنی، انجام شده است. مسئلۀ پژوهش آن است که مضامین ناظر بر توانمندی، اقتدار و پیشرفت کشور در بیانیۀ گام دوم کدام‌اند و چه پیوند مفهومی میان آن‌ها برقرار است. پژوهش حاضر توصیفی ـ تحلیلی با رویکرد تحلیل مفهومی ـ موضوعی است. داده‌ها به شیوۀ کتابخانه‌ای و اسنادی گردآوری شده و متن بیانیۀ گام دوم، آیات قرآن کریم، تفاسیر معتبر و منابع علمی مرتبط، مبنای تحلیل قرار گرفته‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد «ایران قوی» عنوانی تحلیلی برای سازمان‌دهی مضامین بیانیه است، نه عنوانی رسمی در ساختار آن. مؤلفه‌های استخراج‌شده شامل علم و پژوهش، اقتصاد مولد، عدالت و مبارزه با فساد، معنویت و اخلاق، هویت دینی، استقلال، آزادی، عزت ملی، نقش‌آفرینی جوانان و افق تمدن نوین اسلامی است. در این منظومه، معنویت، اخلاق و هویت دینی نقش جهت‌دهنده؛ علم و اقتصاد نقش توانمندساز؛ عدالت، مبارزه با فساد و سازوکارهای اجتماعی نقش تنظیم‌کننده؛ و جوانان نقش پیشران و آینده‌ساز دارند. مبانی قرآنی نیز پیوند علم با بصیرت، اقتصاد با آبادانی و عدالت، عدالت با اقامۀ قسط، معنویت با تزکیه، استقلال با نفی سلطه و عزت، و تحول اجتماعی با خودسازی و مسئولیت‌پذیری را تأیید می‌کند. بر این اساس، ایران قوی منظومه‌ای از ظرفیت‌های مادی و معنوی است که هماهنگی آن‌ها می‌تواند زمینۀ پیشرفت را فراهم آورد.

کلیدواژه‌ها