شیوه‌های‌ مؤثر در عملیاتی‌سازی بیانیه‌ گام دوم در رفع شبهات دانشجویی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار و عضو هیئت علمی گروه آموزشی معارف اسلامی و الهیات، دانشگاه فرهنگیان یاسوج

2 استادیار وعضو هیأت علمی دانشکده الهیات وادیان دانشگاه شهید بهشتی تهران،

10.22034/syssir.2026.2085940.1017
چکیده
شبهه‎یعنی ‌شباهت دویا چند چیز به یکدیگر، به مناسبتی‎‌درشکل و صورت یا معنا، به نوعی‎‌که تمییز یکی ‌ازدیگری‎‌گاهی مشکل است بکاررفته است. ازاصلی‌‌ترین معضلات هرجامعه‌،آن باورهای باطلی ‌‌است‎‌که به ‌عنوان عقاید وباور، باذهن وروح انسان‌ها درارتباطند وصورت حق، به ‌خودگرفته‌ ومؤمنان را به اشتباه می‎‌افکنند ودرتحولات روحی ‌وذهنی ‌مردم‎‌اثرگذاشته، ‌اگردرست ‌وبه‎موقع شناخته شوندومنشأایجادآنها دانسته شود،آسان‎‌تر‌رفع ‌می‎‌شوند.زیرا شبهه، خطرناک‎‌ترین ‌دشمن ‌اعتقادوباورانسان‎است وقتی ‌درذهن راه ‌یافت، بنای ‌عقیده ‌و باور، فرو می‎‌ریزد.تحقیق به ‌دنبال پاسخ ‌به‎این ‌پرسش‎‌است‎‌که «شیوه‎‌های ‌‌مؤثردررفع شبهات ‌دانشجویی ‌در بیانیه‎‌گام ‌دوم ‌انقلاب‌، چگونه‌ عملیاتی‌ میشود؟ بیانیه‎‌گام ‌دوم ‌نیزحاوی ‌پاسخ‎گویی ‌نظری ‌وعملی به ‌شبهات‎‌است‎‌که‌‎اسلام‎برای رفع شبهه، هیچگاه به پاسخ‎‌دهی نظری بسنده نمی‌کند بلکه افزون براستفاده از عناصرحجت، همواره ارتباطی فراتراز پاسخ نظری را نه ‌تنها دررفتار، بلکه درگفتار نیزسامان می‌دهد.تا افزون برتبیین مغالطه وخطای موارد شبهه، شبهه دفع ورفع‎‌گردد. پژوهش‎حاضر با هدف ‌نگاشت راه برون رفت‌از شبهات وچالش‌های‎‌آن‎وطراحی ‌یک مدل، برای تشریح‎چگونگی ‌عملیاتی‎‌شدن شیوه‎‌های‌ مؤثر دررفع شبهات، با مواردشبهه،جهت ضمانت‎وسلامتِ ذهنی دانشجوو افکار‌عمومی انجام شده ‌است‎‌تا علاوه براستنتاج ازآیات قرآن درجهت ‌کشف انواع شیوه‎‌های اثرگذار دررفع موارد شبهه، الگویی عملی برای رفع‎شبهات ‌ارائه‎‌گردد. روش پژوهش‎‌وصیفی–‌تحلیلی ‌است. داده‎‌های ‌تحقیق ‌از‌طریق ‌بررسی ‌اسنادی، جمع‎‌آوری و با رویکردکیفی تحلیل شده است. جامعه پژوهش متن قرآن بوده وسایر منابع، ناظر به اهداف پژوهش، به عنوان مستندات توضیحیوتکمیلی مورداستفاده قرارگرفته‎است.یافته‎‌ها نشان می‌دهد نوع ارتباط دررفع شبهه،ازطریق قرآن با مواردشبهه،گفتاری، رفتاری ومرکب ازگفتارو رفتاراست وگزینشِ نوع ارتباط نیز وابسته به سه مؤلفه مخاطب ‌است؛عناد، پرسش‎گری وهدایت ‌پذیری وهدایت ناپذیری؛ ودرجهت رفع شبهات، شناخت اصل و‌شیوه‎‌های اثرگذارِابعاد بینشی،گرایشی وکنشی‎لازم است.

کلیدواژه‌ها