پژوهش های راهبردی گام دوم انقلاب اسلامی (مطالعات علم و فناوری)

شناسایی الگوهای راهبردی تمدن‌ساز اسلامی در منظومه فکری رهبرشهید

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

طاها عشایری 1
امیرحسام طاهری رز 2

1 دانشیار گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

https://doi.org/10.22034/syssir.2026.2091716.1022
چکیده
انقلاب اسلامی ایران، فراتر از یک تحول سیاسی، به‌عنوان «انقلاب تمدنی» در تاریخ معاصر جهان اسلام ظهور کرد و با احیای گفتمان سیاسی اسلام، آرمان بازگشت به عزت، استقلال و هویت تمدنی اسلامی را در صدر اهداف خود قرار داد. این پژوهش با هدف شناسایی الگوهای راهبردی تمدن‌ساز اسلامی در منظومه فکری مقام معظم رهبری، با روش تحلیل مضمون نظام‌مند در چارچوب پارادایم تفسیری-انتقادی انجام شده است. جامعه آماری شامل تمامی بیانات و اسناد رسمی آیت‌الله خامنه‌ای از سال ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۲ بوده و نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند بر اساس مفاهیم «تمدن‌سازی اسلامی»، «الگوهای راهبردی» و «گام دوم انقلاب» صورت گرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که اندیشه تمدنی رهبری بر هفت رکن معنویت، عقلانیت، علم، عدالت، اخلاق، استقلال و وحدت استوار است که در نظریه «تمدن نوین اسلامی» ارائه شده است. این نظریه ضمن نقد تمدن غربی، بر تقابل گفتمانی با آن تأکید دارد و پاسخی جهانی به بحران‌های معنوی، اخلاقی، عدالت‌محوری و محیط‌زیستی است. برای تحقق این ارکان، الگوهای عملیاتی اقتصاد مقاومتی، نهضت تولید علم، سبک زندگی اسلامی و مقاومت و وحدت اسلامی تبیین شده است. بیانیه «گام دوم انقلاب» نقشه‌راه گذار از نظام‌سازی به تمدن‌سازی است و جوانان را معماران اصلی این حرکت معرفی می‌کند. این اندیشه با تلفیق مبانی اصیل اسلامی و تحلیل شرایط جهانی، چارچوبی عملیاتی و پویا برای احیای تمدن اسلامی در قرن بیست‌ویکم ارائه می‌دهد و با تأکید بر خودباوری، جهاد علمی و پرهیز از دنباله‌روی از غرب، مسیری مستقل و امیدبخش برای جهان اسلام ترسیم می‌نماید

کلیدواژه‌ها

تمدن نوین اسلامی
رهبر شهید
الگوهای تمدن‌ساز
اقتصاد مقاومتی
گام دوم انقلاب

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما